PAULOWNIA EKOLOJİK İSTEKLERİ

Çin’de 18-40 enlemleri ve 105-128 boylamları arasında 700-2000 m yükseltiler arasında geniş bir yayılış gösterir. Doğal yayılış alanındaki yıllık yağış ortalaması 500-2500 mm (Yıllık yağışın %65 i Mayıs-Eylül ayları arasındadır), sıcaklık ekstremiteleri ise –20 oC ile +41 oC arasındadır. Sıcaklık ortalaması 11-23 oC dir. P. tomentosa –20 oC, P. fortunei –10 oC ve P. elongata –15 oC sıcaklıklara en fazla 5 gün dayanabilmektedir (Acar, Bozatlı, Zhau-Hua).

İklim ve Sıcaklık
Paulownia geniş sıcaklık aralığında yayılış yapan bir ağaç türüdür. Türün kuzey sınırını –5 oC Ocak ayı ortalama sıcaklığı belirler. En düşük sıcaklık –20 oC dir. P. fargesii doğal yayılış ortamlarında 1000m yüksekliğe –10 oC en düşük sıcaklığa sahip bölgelerde iyi bir gelişim yapar. Paulownia türlerinin değişik sıcaklık derecelerine karşı gösterdiği reaksiyon farklıdır. Soğuğa en dayanıklı tür P. tomentosa dır. Bunu P. elongata ve P. catalpifolia izler. P. taiwania ve P. kawakamii ciddi anlamda don tehlikesi ile karşı karşıya kalan türleridir.

P. elongata yayılış alanı (plantasyonu yapılan tür)
Enlem Rakım Sıcaklık isteği Yağış Toprak
    Max Min Yıllık Kurak aylar PH T.Tipi
28-36 oN 1200 40oC -15oC 600-1500 3-9 5-8,5 Ağır KumluBalçık

Sıcaklık değişik türlerin farklı zamanlarda gelişimini değişik boyutta etkiler. 34oN enleminde P. tomentosa sürgünleri üzeri örtülmüş kök sürgünlerinden gelir. Boy gelişimi eylül ayının ilk yarısında durur. Bu dönemde ortalama sıcaklık 20oC dir. P. elongata boy gelişimini ekim ayının başlarında durdurur (18oC günlük ortalama). P.fortunei ekim ortaları ve kasım başına kadar boy gelişine devam eder. P. elongata türü Manisa Ahmetli yöresinde boy gelişimini kasım ortalarına kadar devam ettirmiştir(2004 yılı).

Çin’in kuzey kesimlerinde güneyine göre kaliteli gövde vermezler. Odun su içeriği fazladır. Ve kış soğuklarında bünyesinde yer alan fazla sudan dolayı zarar görürler. Genç sürgünler soğuğa dayanıklıdır. Gelişimini erken tamamlar ve odunlaşarak soğuk kış koşullarına kendini hazırlar. Çap artımının durması bütün türlerde aynı zamana rastlar ve yaprak dökümüne kadar devam eder.

Yağış
Paulownia geniş yaprak yüzeyleri ile birlikte transpirasyon(terleme=su kaybı) oranı yüksek ve iyi gelişen bir kök sistemine sahiptir. Bu yüzden yeterli nemin olması paulownia için şarttır.

Yıllık yağışın 500-2000mm olduğu yetişme ortamlarında iyi gelişim yapan türleri vardır. Tepelik lös(kumlu) topraklara sahip nehirler boyunca, yıllık yağışın 500mm den az olduğu alanlarda P. elongata ve P. tomentosa suni sulama olmaksızın iyi bir gelişim yapabilir. Sadece hızlı gelişimin olduğu devrede su gereksinimi artmaktadır.Yağışın % 65 inin gelişim sezonuna düşmesi iyi bir büyüme için şarttır.

Ülkemize uygun türler kuraklığa dayanıklılık bakımından; P. tomentosa, P. elongata, P. fortunei, P. P. fargesii olarak sıralanabilir.Atmosferik kuraklığa karşı aşırı duyarlı bir tür değildir. Örneğin Son yıllarda Çin’de Sha- Che kasabasında 38oN- 77,3oE yayılış yapan P. türleri yıllık yağışın sadece 41,8 mm ve yıllık buharlaşmanın 22,3 mm olduğu yetişme bölgelerinde yılda 129 gün kurak rüzgarların bulunduğu ortamlarda P. tomentosa ve P. elongata suni sulama ile iyi bir gelişim ortaya koymuştur.

Işık
Paulownia tam ışığın %30 dan çoğunu alamaz ise ışıksızlık öldürücü olabilmektedir. Bu durum paulownia’nın ışık ağacı olduğunun göstergesidir. Bunun için diğer hızlı gelişen tür karışık ormanları için uygun bir tür değildir. Çin’in değişik yörelerinde kavak plantasyonları ile 3x2 m aralık mesafede karışıma sokulmuştur. P. türlerinde yavaş gelişim ve %20 oranında ölümler gerçekleşmiştir.

Toprak
Paulownia’nın Çin de geniş bir yayılışı vardır. Bol humuslu topraklarda çok iyi bir gelişim yapar. Aynı zamanda fakir kumlu topraklara sahip Çin’in kuzey kesimlerinde ve laterit topraklara sahip güney kesimlerinde kumlu topraklar üzerinde iyi bir gelişim yapar. P. elongata %10 dan az kil olan topraklarda yetişebilir. Çoğu Paulownia türü derin kök sistemine ve kılcal yan köklere sahiptir. Kök gelişimi sadece yeterli nem ve sıcaklığa bağlı değildir. Aynı zamanda iyi havalanmış topraklar ister. P. %50 boşluk hacminden fazla topraklarda iyi gelişir. %10 boşluk hacminden düşük topraklarda gelişimi engellenir. Toprağın hacim ağırlığı 1,031g/cm3 olması arzu edilir.

Paulownia taban suyuna ve tuzluluğa karşı hassastır. Taban suyu 1,5m nin altında olmalıdır. Eğer 3-4 gün süre ile durgun su oluşursa fidan ve ağaçlar ölebilir. %1 ve üzeri tuzluluk öldürücü olabilir. PH değerleri olarak P. elongata ve P. tomentosa 5,0-8,9 değerlerine dayanabilir. Fakir topraklarda iyi bir gelişim yapar. NPK gübrelemesi gelişimi arttırır. Bu gübrelerin tek başına kullanılması iyi sonuç verir. Yağışlı sezonda taban suyu seviyesi 2m nin altında olmalıdır.

Paulownia toprağın 40 cm altında bulunan besin elementleri ve toprak suyundan yararlanır. Bu nedenle iyi bir tarımsal ormancılık ağacıdır. Kuzey-güney doğrultusunda tesis edilen sıralar arasına zirai ürünler yetiştirilerek zirai ürünün verimi %20 oranında artırılabilir.

Ayrıca alt tabakada bulunan ürün toprağı gölgeleyerek toprağın sürekli nemli kalmasını ve böylece su kaybını önlemeyi dolayısıyla P. ürün verimini artırır.

Ülkemizde özellikle şiddetli akşamüzeri güneşinin kesilerek toprağın kurumasının önlenebilmesi açısından Ege ve Akdeniz yörelerinde Tarımsal ormancılık modellerinde yer verilmesi gereken bir türdür.